Balkon Bahçesi Kurmak

Balkon, çoğu evde en az kullanılan metrekaredir. Oysa üç dört saatlik doğrudan güneş alan bir korkuluk kenarı, yaz boyunca salatalarınıza yetecek kadar yeşillik, birkaç saksı domates ve mutfakta elinizin altında duran bir baharat köşesi çıkarabilir. Toprakla ilk kez uğraşacak biri için balkon, aslında bahçeden daha kolay bir başlangıçtır: alan küçük olduğu için hatalar da küçük kalır, her bitkiyi tek tek gözlemleyebilirsiniz.

Aşağıda, balkon bahçesi nasıl yapılır sorusunu adım adım, kendi başınıza uygulayabileceğiniz bir sırayla ele alıyoruz. İlk bölüm kurulum öncesi kararlara, ikinci bölüm ekim sonrası günlük bakıma ayrılmış durumda.

Kurulum Öncesi: Balkonunuzu Doğru Okumak

Alışveriş yapmadan önce yapılacak iş, balkonu bir hafta boyunca gözlemlemektir. Yanlış yere konulmuş bir saksı, yanlış seçilmiş bir tohumdan daha çok zaman kaybettirir.

Işık, yön ve rüzgâr

Bir günde balkonun hangi bölümüne kaç saat doğrudan güneş düştüğünü not edin. Sabah 9, 12, 15 ve 18 gibi saatlerde kısa birer bakış yeterli olur. Genel kural şudur: meyve veren bitkiler (domates, biber, salatalık, çilek) günde en az 6 saat güneş ister. Yapraklı yeşillikler ve birçok baharat 3-4 saatle idare eder. Kuzeye bakan, hiç doğrudan güneş almayan bir balkonda ise nane, maydanoz, ıspanak ve kuzu kulağı gibi gölgeye toleranslı türlerle sınırlı kalmak gerekir.

Rüzgâr, balkon bahçeciliğinin en çok küçümsenen düşmanıdır. Yüksek katlarda sürekli esen rüzgâr toprağı hızla kurutur, ince gövdeleri kırar. Korkuluk boyunca gerilen kamış hasır, kafes ya da bir sıra dayanıklı saksı bitkisi, arkadaki hassas bitkiler için doğal siper oluşturur.

Ağırlık, zemin ve su tahliyesi

Islak toprak ağırdır. 40 litrelik bir balkon kasası suya doyduğunda 40 kilogramı geçebilir. Bu yüzden ağır kapları balkonun duvara yakın kenarına ve tabanın kolonlara yakın kısımlarına yerleştirin; korkuluk hizasına asılan kapları ise küçük ve hafif tutun. Asma saksılar için mutlaka metal kelepçe kullanın, plastik kancalara güvenmeyin.

Her kabın altına tabla koymak, sızan suyun alt komşuya damlamasını engeller. Yine de kabın dibindeki delikleri kapatmayın; su birikip kökleri boğar. Tablanın içine bir parmak kalınlığında çakıl serilirse kap tabanı sudan uzak durur.

Kap, harç ve temel malzemeler

Balkonda toprak seçimi bahçedekinden farklıdır: bahçe toprağı kapta sıkışır, ağırlaşır ve havasız kalır. Bunun yerine torf ya da hindistan cevizi lifi ağırlıklı bir saksı harcı kullanın, içine hacmin dörtte biri kadar perlit ve olgunlaşmış kompost karıştırın. Kompostunuzu kendiniz üretiyorsanız balkon bahçesinin gübre ihtiyacının önemli bölümünü karşılamış olursunuz; mutfak artıklarından kompost hazırlama yöntemi sitedeki ayrı bir rehberde ayrıntılı anlatılıyor.

Başlangıç için gereken alet listesi kısadır: bir el küreği, budama makası, ince süzgeçli sulama kabı ve püskürtme başlıklı sprey. Geri kalan ekipmanı ihtiyaç doğdukça eklemek, baştan bir dolap doldurmaktan çok daha akıllıdır.

Ekimden Hasada: Günlük Düzeni Kurmak

Kurulum bir hafta sürer, bakım ise bütün sezon devam eder. İyi haber şu: balkonda bakım günde on dakikayı geçmez, yeter ki düzenli olsun.

Ne ekmeli, nasıl yerleştirmeli

İlk sezonda üç dört tür seçin, fazlası dikkati dağıtır. Hızlı sonuç veren rokayı, sürekli hasat edilebilen naneyi ve bir tane iyi bakılmış domates fidesini yan yana düşünün. Fide ile başlamak tohumdan başlamaktan daha güvenli; fesleğen, marul ve turp gibi kolay türlerde ise doğrudan tohum ekimi denenebilir.

Yerleştirmede dikey düşünün: arkaya uzun boylular, öne bodur olanlar. Domates ve salatalık gibi tırmanıcılar için korkuluğa gerilmiş bir ip ağı veya bambu üçayak, yatay alanı büyütmenin en ucuz yoludur. Hangi ayda neyin ekileceğini kararlaştırmak için mevsimlik bahçe işleri takvimine göz atmak işinizi kolaylaştırır.

Sulama: az ve sık değil, doğru ve derin

Kaptaki toprak, bahçe toprağından çok daha hızlı kurur. Yaz aylarında günde bir, sıcak dalgalarında sabah-akşam sulama gerekebilir. Ölçüyü parmağınızla belirleyin: toprağın ilk 3 santimi kuruysa sulama zamanı gelmiştir. Su, kabın altındaki delikten sızmaya başlayana kadar verilir; yüzeyi ıslatıp geçmek yüzeysel kök oluşturur.